STANISŁAW WYSPIAŃSKI (1869 - 1907)

Biografia:

Nasz Patron: Stanisław Wyspiański to jeden z najbardziej genialnych i wszechstronnych artystów w historii polskiej kultury. Żył i tworzył w epoce Młodej Polski, a jego niezwykły talent sprawił, że zyskał miano „czwartego wieszcza narodowego”. Był człowiekiem-orkiestrą: genialnym dramatopisarzem, poetą, malarzem, grafikiem, architektem wnętrz oraz reformatorem nowoczesnego teatru. Dla społeczności naszej szkoły jego pracowitość, odwaga w wyrażaniu siebie oraz miłość do ojczyzny stanowią najważniejszy wzór do naśladowania.

Dzieciństwo i młodość w Krakowie
Stanisław Wyspiański urodził się 15 stycznia 1869 roku w Krakowie. Wychowywał się w atmosferze przesiąkniętej sztuką i historią – jego ojciec, Franciszek, był rzeźbiarzem, a jego pracownia mieściła się u stóp Wzgórza Wawelskiego. Po wczesnej śmierci matki, młody Stanisław trafił pod opiekę wujostwa, Joanny i Kazimierza Stankiewiczów. Ich dom był żywym salonem artystycznym, w którym bywał sam Jan Matejko.
Wyspiański uczył się w słynnym krakowskim Gimnazjum św. Anny. To tam poznał swoich wielkich przyjaciół, m.in. Lucjana Rydla, i rozwijał pasję do historii oraz literatury polskiej.

Droga do artystycznego geniuszu
Niezwykły talent młodego Stanisława rzucał się w oczy od najmłodszych lat. Studiował równolegle w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych (pod czujnym okiem Jana Matejki, któremu pomagał przy projektowaniu polichromii w Kościele Mariackim) oraz na Uniwersytecie Jagiellońskim.
Kluczowym momentem w jego życiu były podróże po Europie. Spędził kilka lat w Paryżu, gdzie zafascynował się nowoczesnymi prądami w sztuce, malarstwem Paula Gauguina oraz grafiką japońską. Po powrocie do ukochanego Krakowa rzucił się w wir pracy twórczej.

Twórczość – Malarstwo i Teatr
Jako malarz Wyspiański zasłynął przede wszystkim mistrzowskim posługiwaniem się pastelami. Do kanonu polskiej sztuki przeszły jego przepiękne, pełne czułości portrety dzieci („Śpiący Staś”, „Dziewczynka z warkoczami”) oraz poruszające wizerunki macierzyństwa. Z projektów monumentalnych zachwycają do dziś jego genialne witraże (m.in. „Bóg Ojciec – Stań się!”) w krakowskim kościele oo. Franciszkanów.
W dziedzinie literatury Wyspiański zrewolucjonizował polski teatr. Impulsem do napisania jego największego arcydzieła stało się wesele przyjaciela, Lucjana Rydla, z chłopką Jadwigą Mikołajczykówną w podkrakowskich Bronowicach. Tak powstali słynni „Chłopi” (1901) – dramat narodowy, który poruszył serca Polaków i obnażył wady oraz marzenia ówczesnego społeczeństwa. Jest także autorem innych wybitnych sztuk, takich jak „Wyzwolenie”, „Noc listopadowa” czy „Warszawianka”.

Życie prywatne i przedwczesne odejście
Wyspiański związał swoje życie prywatne z Teodorą Pytko, prostą kobietą ze wsi, z którą miał czwórkę dzieci. Rodzina była dla niego nieustanną inspiracją, co widać w dziesiątkach portretów żony i pociech.
Niestety, artysta przez wiele lat zmagał się z ciężką, nieuleczalną wówczas chorobą. Mimo cierpienia, pracował niemal do ostatnich chwil – gdy nie mógł już utrzymać w dłoni pędzla, przywiązywano mu go do ręki. Stanisław Wyspiański zmarł przedwcześnie 28 listopada 1907 roku w Krakowie, mając zaledwie 38 lat. Został pochowany z najwyższymi honorami w Krypcie Zasłużonych na Skałce.

Dlaczego Stanisław Wyspiański to idealny Patron?
Wyspiański udowodnił, że nie ma rzeczy niemożliwych, a ograniczenia tkwią jedynie w naszych głowach. Łączył wszechstronną wiedzę z ogromną wrażliwością. Jako patron naszej szkoły uczy nas:
Wszechstronności – pokazuje, że można rozwijać pasje w wielu różnych dziedzinach równocześnie.
Pracowitości i determinacji – tworzył wielkie dzieła pomimo przeciwności losu i słabego zdrowia.
Szacunku dla tradycji i odwagi w patrzeniu w przyszłość – kochał historię, ale nie bał się nowoczesności.

Jesteśmy dumni, że nasza szkoła nosi imię tak wielkiego Polaka i wybitnego artysty!